|
|
|
گزارش عینی از وضعیت ارائه تسهیلات بانكی به مردم
روزنامه خراسان-12 خرداد87
اگر در آشفتگی امروز بانك ها به دلیل نامتناسب بودن نرخ سود بانكی با تورم، بخواهید تسهیلاتی برای انجام فعالیتی اقتصادی بگیرید با حقیقتی تلخ مواجه می شوید: بسیاری از بانك ها به صراحت می گویند كه جلوی ارائه تسهیلات را گرفته اند و شرمنده ایم، نمی توانیم؛ یا درگیر و دار بوروكراسی و با نرخ بالای سود به ویژه در بانك های خصوصی كاری می كنند كه از گرفتن وام پشیمان شوید و البته از حق نمی توان گذشت كه در مواقعی نیز اخذ وام در برخی شعب و برای استفاده های خاصی با شرایطی نه چندان آسان امكان پذیر است. گزارش خبرنگار خراسان را از آشفتگی بانك ها در اعطای تسهیلات بخوانید: (البته توجه داشته باشید كه این گزارش در آخرین روز هفته گذشته و قبل از ابلاغ نرخ سود ١٠ درصدی برای عقود مبادله ای تهیه شده است). برای اخذ تسهیلات بانكی به یكی از شعب بانك ملی در مركز پایتخت می روم و از مدیر شعبه شرایط اعطای تسهیلات را می پرسم؛ می گوید: از سال گذشته جلوی پرداخت وام را گرفته اند و تا آخر امسال بعید می دانم كه این شرایط برطرف شود. بخشنامه جدید سود بانكی را نیز ابلاغ نكرده اند و فكر نمی كنم بتوانید از هیچ شعبه ای وام بگیرید البته شاید بتوانید از شعبی كه تازه افتتاح شده اند، درخواست وام كنید.به بانكی دیگر و شعبه ای از بانك تجارت در خیابان ولی عصر (عج) می روم. از رئیس شعبه می پرسم كه اگر برای شروع به كار یك شركت بازرگانی بخواهم مقداری تسهیلات بگیرم، چه باید كرد، می گوید: الان جلوی پرداخت وام را گرفته اند و حتی می گویند كه پیشنهاد آن را هم برای بالا (شعب مركزی) نفرستید، زیرا موافقت نمی شود. وی دلیل این امر را دعوای بین مسئولان بانكی با مسئولان وزارت اقتصاد و رئیس جمهور می داند و می افزاید: برای گرفتن وام از طریق بانك های خصوصی اقدام كنید زیرا آن ها منابع در اختیار دارند و گرچه ممكن است سود بالایی بگیرند، ولی بالاخره وام می دهند. برای امتحان پیشنهاد وی به یك شعبه از بانك خصوصی .... در خیابان شهید بهشتی تهران می روم. یك راست روی صندلی جلوی میز رئیس شعبه می نشینم و شرایط اعطای تسهیلات را جویا می شوم، می گوید: وام بانك خصوصی برای شما كه می خواهید فعالیت اقتصادی را شروع كنید، صرفه ندارد و برای دیگر وام های كم بهره نیز امكان پرداخت وجود ندارد و منابعی برای آن ها نداریم. اگر بخواهید شاید بتوانیم با ٢٥ درصد سود وام به شما بدهیم. البته تا چند روز دیگر كه وضعیت كنونی برطرف شود. وقتی از یك رئیس شعبه بانك صادرات در خیابان ابوذر تهران نیز شرایط اعطای تسهیلات را می پرسم، پاسخ مشابه موارد قبلی است: ٥ ماه است كه جلوی اعطای تسهیلات را گرفته اند و نمی توانیم وام بدهیم معلوم نیست این وضعیت چه زمانی حل خواهد شد. البته پاسخ رئیس شعبه بانك كشاورزی در خیابان ولی عصر تهران(عج) كمی متفاوت است اما نتیجه یكی است. وی می گوید: اولا برای گرفتن تسهیلات از بانك كشاورزی باید حساب فعال و در گردش داشته باشید كه لااقل شش ماه از افتتاح آن گذشته باشد، ثانیا باید به نزدیك ترین شعبه ای كه واحد تولیدی كشاورزی شما در آنجا دایر است، مراجعه كنید. ثالثا در شرایط فعلی امكان اعطای وام محدود شده است و برای ما مقدور نیست كه تسهیلاتی به شما بدهیم مگر آن كه به شعبه مركزی نزدیك محل فعالیت خود مراجعه كنید.
یك راه جدید؛ وقتی با مراجعه به شعب عادی بانك ها در سطح شهر برای گرفتن تسهیلات به نتیجه ای نمی رسم، تصمیم می گیرم این بار به یك شعبه مركزی مراجعه و موضوع را از اصل و ریشه آن پی گیری كنم. به ساختمان شیشه ای شعبه مركزی بانك ملت واقع در خیابان طالقانی می روم. فضای بسیار بزرگی دارد و طبقه همكف آن مخصوص مراجعه مردمی است. متصدیان فراوانی نیز هركدام پشت باجه ای به كار تخصصی خود مشغول هستند. با كمی پی گیری متوجه می شوم برای گرفتن وام باید مستقیم به سراغ مسئول واحد اعتبارات بانك بروم. از او می خواهم كه مرا راهنمایی كند. چگونه می توانم در شرایط كنونی وام بگیرم. می گوید: من تنها می توانم شما را راهنمایی كنم و نمی توانم هیچ تضمینی برای گرفتن وام بدهم. البته در فضای كنونی بین كسی كه از نحوه گرفتن وام اطلاع دارد و كار را اصولی دنبال می كند با كسی كه به صورت عادی به شعب كوچك مراجعه می كند، تفاوت وجود دارد. وی می افزاید: اگر می خواهید یك واحد تولیدی راه اندازی كنید و برای آن وام بگیرید، یك راه این كار مراجعه به كار گروه اشتغال واقع در خیابان میرزای شیرازی است و می توانید طرح خود را در قالب بنگاه های زودبازده ارائه كنید و در صورت تایید آن توسط این كارگروه و نامه معرفی آن ها به بانك، ما مكلف به پرداخت تسهیلات هستیم. به گفته وی در شرایط فعلی بسیاری از درخواست های عادی تسهیلات پذیرفته نمی شود ولی اگر تسهیلات در قالب كار تولیدی و بنگاه های زودبازده مورد تایید باشد، بانك ها مكلف به اعطای آن می باشند زیرا سیاست كنونی دولت حمایت از تولید است. ناگفته نماند وقتی به واحد اجاره به شرط تملیك شعبه مركزی بانك ملت مراجعه می كنم، راه دیگری نیز برای وام گرفتن وجود دارد كه البته سخت و پرهزینه است. مسئول این بخش می گوید: در حال حاضر تسهیلات اجاره به شرط تملیك برای خرید ماشین ها و وسایل نقلیه سنگین ارائه می شود كه برای این كار باید از یك شركت پخش معرفی نامه و قرارداد همكاری بیاورید و آن شركت فعالیت و خرید شما را تایید كند كه در این صورت وام در ارقام بالا (مثلا ٥٠ میلیون تومان) به صورت یارانه دار قابل پرداخت است. برخی امیدهای موجود؛ با مراجعه به یك شعبه بانك رفاه و با مقداری پی گیری نتیجه ای متفاوت می گیرم كه بارقه ای از امید در گرفتن وام را ایجاد می كند. رئیس یكی از شعب بانك رفاه داخل خیابان ابوذر در پاسخ به تقاضای تسهیلات، می گوید: ما هیچ نوع تسهیلاتی نداریم اما اگر به شعبه ... در خیابان قزوین بروید ممكن است نتیجه بگیرید برای پی گیری بیشتر به همان شعبه می روم و چگونگی اخذ تسهیلات را از رئیس آن شعبه كه فرد خوش برخوردی است، جویا می شوم؛ می گوید: در حال حاضر تنها در قالب خرید خودرو امكان اعطای تسهیلات وجود دارد. البته برای این كار باید حساب جدیدی در این بانك باز كنید و ٨ میلیون و ٤٠٠ هزار تومان به مدت ٦ ماه در آن سپرده گذاری كنید. بعد از ٦ ماه و با تعهد دو ضامن كارمند دولت می توانید ٧ میلیون تومان وام با اقساط ٥ ساله بگیرید. البته سند خودرو تا تمام شدن اقساط در رهن بانك است وقتی سود این تسهیلات را از وی می پرسم، می گوید: در حال حاضر رقم سود دقیقا معلوم نیست طبق بخشنامه قبلی ١٢ درصد است كه هم اكنون نیز همان اجرایی می شود ولی مطرح شده است كه باید به ١٠ درصد كاهش یابد كه البته هنوز به ما ابلاغ نشده است بنابراین وضعیت سود بانكی هنوز مشخص نیست. در شعب بانك مسكن نیز هنوز امیدهایی برای گرفتن وام وجود دارد. رئیس یكی از شعب بانك مسكن در پاسخ به این كه آیا برای ساخت مسكن در بافت فرسوده شهری تسهیلاتی ارائه می شود، می گوید: در حال حاضر اعطای تسهیلات مقداری سخت شده است اما در بافت فرسوده برای ساخت هر واحد تا ٢٠ میلیون تومان و برای هر متر زمین، ١٢٠ هزار تومان وام پرداخت می شود. وقتی به شعبه دیگری از بانك مسكن در خیابان سهروردی از خیابان های بافت مركزی پایتخت مراجعه می كنم، رئیس شعبه تقاضای وام برای ساخت مسكن را رد می كند ولی ادامه می دهد: برای خرید مسكن می توانید وام ١٨ میلیونی بگیرید كه البته برای اخذ آن باید ٩ میلیون تومان به مدت یك سال در بانك سپرده گذاری كنید. پس از این مدت، وام را به نرخ سود مصوب در همان زمان (یك سال بعد) دریافت می كنید
مشكل از كجاست كاظم دلخوش، مخبر كمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی در دوره هفتم و منتخب دوره هشتم با بیان این كه ارائه نكردن تسهیلات ناشی از مشكل میان سیستم بانكی و دولت است نه سرمایه گذار، به گزارشگر ما می گوید: در این میان سرمایه گذاران آسیب می بینند. برخی سرمایه گذاران حاضر شده اند برای حفظ آبرو و رهایی از دست نزول خواران حتی جرایم ٣٤ درصدی بانك مركزی را نیز پرداخت كنند تا تسهیلات بگیرند و بحثی در مورد نرخ سود ندارند. وی با بیان این كه مشكل سرمایه گذاران در خصوص نرخ سود بانكی نیست، می گوید: مشكل این جاست كه برخی سرمایه گذاران حتی یك ریال هم نمی توانند تسهیلات دریافت كنند. آنان به این كه نرخ سود بانكی ١٠ درصد باشد یا ١٢ درصد كاری ندارند. به گفته وی چندی پیش معاون اول رئیس جمهور، پرویز داودی نسبت به پرداخت نشدن تسهیلات مصوب به برخی سرمایه گذاران اظهار بی اطلاعی كرد كه به ایشان اطلاعاتی در این زمینه از سوی برخی نمایندگان مجلس ارائه شد. این عضو كمیسیون اقتصادی مجلس، با بیان این كه در شرایط كنونی كه حركت كشور به سمت توسعه اقتصادی است، بانك ها نیز باید به تولید و سرمایه گذاری كمك كنند، به گزارشگر ما می گوید: سیاست دولت در سال های گذشته در مورد طرح های زودبازده و همچنین تأكید مقام معظم رهبری در مورد اجرای سیاست های ابلاغی اصل ٤٤ موجب شد كه تعداد قابل توجهی از سرمایه گذاران با حمایت بانك ها در طرح های تولیدی سرمایه گذاری كنند كه اكنون نیمه تمام است.به گفته وی مسئله ای كه موجب نگرانی می باشد و ممكن است به فاجعه تبدیل شود، آن است كه بخشی از وام این طرح ها در سال های گذشته پرداخت شده ولی مابقی آن به دلیل سیاست های سه قفله كردن منابع از سال گذشته متوقف مانده است. دلخوش با بیان این كه ساخت كارخانه ها و طرح های تولیدی خوبی در قالب سرمایه گذاری های جدید شروع شده كه نشان دهنده خلاقیت سرمایه گذاران ایرانی است، می افزاید: سیستم بانكی گاه ٤٠ یا ٥٠ و یا ٧٠ درصد وام های این افراد را پرداخت كرده است ولی متأسفانه از شب عید به بعد با وجود پی گیری های متعدد كمیسیون اقتصادی مجلس، درها به روی سرمایه گذاران بسته شده است. به عقیده وی این وضعیت درحالی است كه این طرح ها موفق نیز بوده اند و برخی از سرمایه گذاران نیز ابلاغیه دارند كه بانك باید مابقی وام آنان را بدهد ولی آنان در ادامه راه تنها مانده اند. عضو كمیسیون اقتصادی مجلس با بیان این كه چنین شرایطی در كشور جرأت سرمایه گذاری را از افراد می گیرد، می افزاید: سرمایه گذاران فعلی نیز با ادامه این شرایط مجبور خواهند شد كه از بازار پول نزول كنند كه این امر سبب خسارت بیشتر آن ها در آینده می شود. به گفته وی این امكان نیز وجود دارد كه كار برخی از این سرمایه گذاران به زندان ختم شود، زیرا نتوانسته اند از هیچ راهی پول مورد نیاز در سرمایه گذاری شان را تأمین كنند و كارشان نیمه تمام متوقف شده است. این نماینده مجلس می افزاید: دولت محترم باید سریع بانك ها را مكلف كند كه به سرمایه گذارانی كه مورد تایید دولت یا بانك مركزی و سیستم بانكی بوده اند و بخشی از وام مورد نیازشان پرداخت و اكنون جلوی ادامه كارشان گرفته شده است، تسهیلات را كامل پرداخت كنند. به گفته وی اگر امروز به داد سرمایه گذاران فعال و كارآمد نرسیم، دچار خسارت می شوند و سیستم بانكی نیز نخواهد توانست پول خود را از آنان وصول كند و اقتصاد دچار زیان می شود. دلخوش ادامه می دهد: ما كاری به افراد ناكارآمد نداریم ولی سرمایه گذاران صادق و فعالی وجود دارند كه موفق نشده ایم مشكل آنان را حل كنیم. همچنین یك كارشناس اقتصادی به خراسان می گوید: هرچند كه پرداخت قطره چكانی تسهیلات مشكلاتی ایجاد كرده و خواهد كرد اما برداشت بی رویه و بی نظارت از منابع بانك مركزی موجب تورم شده است كه خوشبختانه با اقدامات مظاهری امید می رود روند رشد نقدینگی آرام تر شود. مجیدی می افزاید : بهرحال این واقعیت را باید پذیرفت كه سیستم بانكی در یكی دوسال اخیر خلق پول بی پشتوانه كرده است.
|
|||