|
|
|
مشكلات مرتبط با فرايند دريافت تسهيلات
1- مشکلات مربوط به وثیقه و سپردهگذاری اولیه 1-1- سنگین بودن وثیقههای مورد نیاز برای اخذ وام. 2-1- عدم ارزیابی وثایق ملکی براساس قیمتهای روز. 3-1- عدم پذیرش اموال منقول (نظیر ماشینآلات) به عنوان وثیقه. 4-1- عدم پذیرش وثیقهی غیرمنقول در شهر دیگر. 5-1- اجبار به بیمه کردن موردِ به وثیقه گذاشته شده برای تمامی مدت زمان استفاده از تسهیلات بانکی، به صورت یک جا و در زمان تشکیل پرونده و هزینههای سنگین ناشی از آن. 6-1- بالا بودن سپردهگذاری اولیه جهت اخذ وام.
2- مشکلات مربوط به خلف وعدهی بانکها: 1-2- تحمیل هزینهی ریسک و نااطمینانی به صادرکنندگان به خاطر عدم تعهد بانکها به وعدهی خود مبتنی بر پرداخت وام در موعد مقرر. 2-2- نااطمینانی شدید از گرفتن تسهیلات حتی با وجود داشتن همهی شرایط لازم. 3-2- هیچ گونه تضمینی جهت دریافت مجدد وامهای بازپرداختی وجود ندارد و احتمال صدور دستورالعمل جدید و ممانعت از پرداخت وام، نااطمینانی ایجاد کرده است.
3- مشکلات مربوط به اطلاعرسانی و شفافیت عملکرد: 1-3- متفاوت بودن شرایط پرداخت تسهیلات در بانکهای مختلف و عدم شفافیت برای متقاضیان. 2-3- عدم اطلاعرسانی مناسب بانکها در رابطه با ارایهی تسهیلات از محل حساب ذخیرهی ارزی. 3-3- عدم آگاهی مسوولین بانکی استانها از تسهیلات حمایتی و ضمانتی صندوق ضمانت صادرات ایران. 4-3- بسیاری از بنگاهها از منابع اعتبارات و قوانین و مقررات اطلاع کافی ندارند.
4- مشکلات مربوط به بوروکراسی و قوانین و مقررات: 1-4- تغییرات مداوم و یکبارهی قوانین و مقررات. 2-4- روان نبودن استفاده از سیستم LC داخلی. 3-4- نوسان در تصمیمات حمایتی نظیر تغییر در جوایز صادراتی. 4-4- کم بودن مدت زمان بازپرداخت، به خصوص اینکه بیشتر تسهیلات مضاربهای میباشد. 5-4- مطالبهی مدارکی از صادرکننده که غالباً غیرقابل تهیه و اقدام است (نظیر گزارش حسابرسی برای ارایهی صورت مالی که تهیهی آن نیازمند هزینهی بسیار بالایی بوده و زمانبر است). 6-4- وجود مشکل اداری در سیستم بانکی. 7-4- سرعت پایین و طولانی بودن زمان رسیدگی به درخواست وام که بعضاً فرصتهای صادراتی را از بازرگانان سلب میکند.
5- مشکلات مربوط به صادرکنندگان استانها: 1-5- تعداد شعب اندک صندوق ضمانت صادرات ایران و عدم ارتباط نزدیک آن صندوق با صادرکنندگان به خصوص صادرکنندگان مقیم استان. 2-5- اختیارات پایین شعب استانی بانکها در ارایهی تسهیلات. 3-5- عدم وجو دوایر ارزی و گشایش کنندهی اعتبار اسنادی در بانکهای استانها. 4-5- شعب اندک بانک توسعه صادرات در استانها.
6- مشکلات مربوط به شناسایی اعتبار مشتریان: 1-6- ضعف سیستم بانکی در شناسایی و بررسی اعتبار مشتریان. 2-6- ضعف سیستم بانکی در رسیدگی و بررسی پیشرفتهای فیزیکی و مسایل فنی طرحها علیرغم تحمیل هزینههای قرارداد نظارت با مهندسین مشاور بخش خصوصی. 3-6- پرداخت تسهیلات بر مبنای سود سال قبل بازرگانان و تولیدکنندگان و در نتیجه بدترشدن وضعیت تولیدکنندگان و صادرکنندگان زیانده. 4-6- یکسان بودن سقف اعتبار برای تجار سرشناس و خوشنام و غیرسرشناس.
7- مشکلات مربوط به عدم تنوع تسهیلات اعطایی: 1-7- عدم وجود تسهیلات برای ایجاد و توسعهی واحدهای تحقیقاتی در بنگاههای تولیدی. 2-7- عدم وجود تسهیلات برای پشتیبانی از حضور در نمایشگاههای تخصصی بینالمللی. 3-7- عدم گشایش اعتبار داخلی از محل صندوق ذخیرهی ارزی با نرخهای بینالمللی برای خرید محصولات صادراتی. 4-7- عدم وجود خط اعتبار فاینانس ارزی برای خریداران خارجی جهت خرید محصولات قابل صادرات از محل صندوق ذخیرهی ارزی. 5-7- عدم وجود ارتباط مناسب بین بانکهای ایرانی و بانکهای کشورهای CIS و تنوع اندک خطوط اعتباری بانکها. 6-7- در حالیکه درصد زیادی از صادرات به صورت امانی میباشد، بانکها برای ارایهی تسهیلات مدارک L/C را مطالبه میکنند.
8- مشکلات مربوط به اولویتبندی در ارایهی تسهیلات: 1-8- در برخورداری از تسهیلات صندوق ذخیرهی ارزی، طرحهای زود بازده نسبت به بنگاههای دایر در اولویت میباشند. 2-8- عدم اولویتدهی به صادرکنندگان در برخورداری از تسهیلات با نرخ سود کمتر. 3-8- پیچیدهتر بودن روال اداری تسهیلات صادراتی نسبت به سایر انواع تسهیلات. 4-8- عدم اعتماد بانکها به تجّار و بازرگانان به نحوی که بانکها در بیشتر موارد به واحدهای صنفی تسهیلات پرداخت کرده اما پرداخت تسهیلات به صادرکنندگان را با اکراه میپذیرند.
سایر مشکلات عبارت از موارد زیر میباشد: 9- در حالی که صادرکنندگان برای صادرات و قبل از آن به منابع مالی احتیاج دارند، بانکها از صادرکنندگان اظهارنامهی صادراتی طلب میکنند. 10- بالابودن درصد سود بانکی نسبت به بانکهای خارجی. 11- متفاوت بودن کارمزد ارز یورو و دلار. 12- علیرغم اینکه بنگاههای صادراتی و صادرکنندگان از پرداخت مالیات معاف میباشند، بانکهای عامل در برخی موارد از آنها جهت پرداخت تسهیلات بانکی مفاصا حساب مطالبه مینمایند. 13- برخی از کالاهای صادراتی (به خصوص محصولات کشاورزی) فصلی میباشند اما در عرضهی اعتبارات این مسئله در نظر گرفته نمیشود. 14- ارایهی جوایز صادراتی از نظر تعیین مشمولین و نحوهی محاسبه و پرداخت به صورت مناسبی طراحی نشده است. 15- به صادرات میوه و ترهبار اعتباری اختصاص داده نشده است، چرا که اعطای تسهیلات در مقابل ارایهی L/C امکانپذیر میباشد، حال آنکه هیچ بنگاه خریداری در جهان مایل به گشایش L/C برای خرید میوه و ترهبار نیست. 16- پرداخت وام با توجه به ارزش مندرج در پروانههای گمرکی صورت میگیرد. این در حالی است که ارزش واقعی صادرات معمولاً بیش از دو برابر ارزش اظهارنامهی صادراتی میباشد (به خاطر بالابودن تعرفهی گمرکی کشورهای مقصد و پایینبودن نرخ پایهی صادراتی، کماظهاری امری متداول است). 17- صادرکنندگان به کشورهایی نظیر عراق و افغانستان با توجه به شرایط خاص آن کشورها قادر به ارایهی اسناد به بانک برای دریافت اعتبار نبوده و لذا معمولاً از گرفتن تسهیلات محروم میمانند.
|
|||